Loading...

5 zbulime të pabesueshme rreth Kujdesit Shëndetësorë në Lashtësi

Ne shpesh pretendojmë se ata që kanë jetuar para nesh, ishin më inferiorë në inteligjencë, kjo kryesisht kur mendojmë për mjekësinë e lashtë. Por arkeologët modern po zbulojnë gjëra surprizuese në lidhje me kujdesin shëndetësorë në lashtësi. Në disa raste metodat e tyre ishin mjaftueshëm të këqija, ndërsa në raste të tjera ishin shumë të sofistikuara për kohët e hershme.


1. Egjiptjanët kishin sistemin e parë shëndetësorë qeveritarë
1. Egjiptjanët kishin sistemin e parë shëndetësorë qeveritarë

Të paktën në termat e kujdesit shëndetësorë, Egjipti i lashtë ishte krejtësisht i ngjashëm me zhvillimet moderne. Në Deir el-Medina, një fshat i lashtë në malet sipër Luginës së Mbretërve, të dhëna të shkruara dhe mbetje fizike, nxjerrin në pah dokumentin e parë shtetërorë në lidhje me kujdesin shëndetësorë.

Në kushte ekstremisht të pashpirtë, artizanë me dije të pazakonta dhe njohuri të avancuara inxhinierike ndërtuan në vitet 1292-1077 para Krishtit varrin mbretërorë të faraonëve, në kohën e Ramses II dhe trashëgimtarëve të tij.

Varri u zbulua në fillim të viteve 1900, por trupat në varre u lanë të paprekura për një kohë të gjatë për shkak të osteologjisë, shkenca e skeleteve ishte e pazhvilluar atë kohë. Në vitet 2012, arkeologët iu kthyen studimit të skeletëve të njerëzve në detaje. Gjetjet e tyre konfirmuan të dhënat e shkruara. Punëtorët në Deir el-Medina kishin të drejtë të merrnin para për ditët që ishin sëmurë, ose t'u vizitonin falas në klinikat e Egjiptit të atëhershëm. Sidoqoftë, si shumë punëtorë të kohëve moderne, këta punëtorë të lashtë ishin nën presion për të vazhduar punën, edhe pse ishin të sëmurë. Skeleti i një njeriu tregon se ai megjithëse ishte sëmurë me osteomyelitis, vazhdonte të punonte; tregojnë gjithashtu se banorët me paaftësi të theksuar gëzonin kujdesje perfekte shëndetësore. Për shembull, një 20 vjeçar kishte të sëmurë një këmbë nga një sëmundje neurologjike si polio, por ai nuk tregonte shenja fizike që lidhen me ngjitjen për të punuar nëpër varre. Kjo tregon që se ai kishte një rol më pak aktiv në shoqëri.

Pritshmëritë ishin që miqtë dhe familjet të kujdeseshin për të moshuarit dhe të sëmurët. Nëse jo, këta individë të hallakatur do t'u diskretitonin publikisht përmes braktisjes apo divorcit. "Një grua që quhej Naunakhte kishte tetë fëmijë," thotë udhëheqësi i studimit Anne Austin. "Me dëshirën e saj, ajo përjashtoi nga trashëgimia katër nga ta për shkak se e kishin neglizhuar kur u moshua.


2. Në Perunë e lashtë ka ndodhur për herë të parë operacioni në gjymtyrë
 Në Perunë e lashtë ka ndodhur për herë të parë operacioni në gjymtyrë
Praktikantët e lashtë të mjekësisë përdornin një praktikë të quajtur "trepanation", e cila hap një vrimë në kafkën e një personi ndërsa është gjallë përmes rrotullimit të një elementi metalik, ose sharrimi. Me këtë mënyrë u trajtonin çështjet e traumave të kokës dhe disa sëmundje të tjera.

Në vitin 2004, antropologët nga universiteti i Floridës, SHBA, gjetën që në një rajon të Perusë së lashtë përdorej teknika "trepanation" mbi gjymtyrët e poshtëm të pacientëve. Kjo është evidenca e parë e dokumentuar e kësaj metode e përdorur në pjesë të tjera të trupit veç kokës.

Rajoni i Chachapoya u popullua nga afërsisht prej 800 në vitin 1535. Mjetet e tyre ishin shumë të avancuara, me të cilat kryenin me sukses operacione komplekse që shëronin. Skeletet tregojnë që meshkujt kishin të shpuara gjymtyrët e poshtëm të tyre, ndoshta për të nxjerrë lëngjet e padobishme nga këmbët e infektuara.

Skeleti parë i gjetur është një burrë rreth të 30-ave. Një praktikues mjekësie kishte shpuar një sërë vrimash në këmbën e tij. Pavarësisht vrimave, të dhënat e mëtejshme tregojnë që ky burrë kishte vdekur gjatë operacionit, pra nuk ishte shëruar. Ndërsa mashkulli tjetër ishte një adoleshent, në këmbët e të cilit shfaqen dy vrima. Duket që edhe ky kishte të njëjtin fat me të parin.

Megjithëse duket se të dy meshkujt vdiqën gjatë operacionit, ka të ngjarë që këto procedura t'u bënin pasi meshkujt të kenë vdekur.


3. Doktorët e lshtë trajtonin çrregullimet e stresit post-traumatik

Tani kemi të dhëna të ushtarëve të lashtë në Mesopotami (Iraku i sotëm) që vuanin nga çrregullimet e stresit post-traumatik, rrth viteve 1300 para Krishtit. Studiues nga universiteti Anglia Ruskin gjetën tekste mjekësore rreth doktorëve që përpiqen të diagnostikojnë dhe të trajtojnë ushtarët e dinastisë Asiriane, të cilët kishin probleme me gjumin dhe depresion, simptoma të ngjashme me ato të sotmet.

"Ushtarët e lashtë përshkruanin sikur shihnin fantazma që u flisnin, të cilat mund të ishin fantazmat që kishin vrarë në luftë - dhe kjo është ekzaktësisht përvoja e ushtarëve të ditëve moderne, të cilët janë përfshirë në dyluftime në distanca të afërta," theksoi studiuesi Hacker Hughes. Ai theksoi që luftëtarët e Mesopotamisë kanë luftuar në po të njëjtën hapësirë ku janë zhvilluar edhe luftërat e kohëve të fundit, luftërat e Gjirit dhe Irakut.

Gjatë dinastisë Asiriane, meshkujve u kërkohej të luftonin çdo tre vjet, si pjesë e detyrimit ushtarak. Ata u plagosnin me armë të ndryshme, si shpata apo shtiza. Sidoqoftë, të njëjtët stresorë - duke parë shokët e tyre duke vdekur, frika nga vdekja etj. - u shkaktonin atyre simptomat e çrregullime të stresit post-traumatik. Ata ishin më të ekspozuar ndaj vdekjes për shkak se atëherë nuk ekzistonin mjetet moderne të operacioneve.

Në kohët e lashta, besohej që fantazmat apo demonët e armiqve të vrarë shkaktoni çrregullime të stresit post-traumatik. Trajtimi përfshinte preparatet medicinale, trajtimi me anë të fesë apo recitimi për të larguar fantazmat.


4. Njerëzit e pasur në lashtësi kishin sëmundjen e varfanjakëve modern  

Le të marrim familjen e parë të Rilindjes në Itali, Mediçi, sundimtarët absolut të Toskanës. Paratë nuk mundën ta shpëtojnë fëmijën e tyre nga rakitizmi, një sëmundje që në ditët e sotme lidhet me varfërinë, kryesisht në vendet e ndotura urbane ku banorët nuk janë të ekspozuar mjaftueshën ndaj dritës së diellit.

Rakitizmi shkaktohet nga mungesa e vitaminës D, duke zbutur kështu kockat tek fëmijët e duke ua bërë këmbët të harkuara.

Me gjithë atë pasuri, Madiçit mund t'i jepnin fëmijës së tyre djathë dhe vezë, produkte këto të pasura me vitaminë D. Studiuesit u shashtisën nga këto gjetje.

Sidoqoftë, një studim i kolagenit në kockat e fëmijës nxjerr në pah që ai kishte pirë gji deri në moshën dy vjeç. Ushqimi i gjirit nuk përmban mjaftueshëm vitaminë D. Atëherë, të vetmet produkte që mund të zëvendësonin gjirin ishin drithërate përbërë nga buka e butë, që do të thotë se edhe nënat e tyre kishin mungesë të vitaminës D.

5. Bateria e Bagdatit mund të ketë qenë anestezi
 Bateria e Bagdatit mund të ketë qenë anestezi
Rreth 75 vjet më parë, arkeologu gjerman Vilhelm Konig, drejtor i muzeut të Bagdatit, deklaroi një zbulim rreth 2000 vjet të lashtë - një bateri.

Këto bateri ishin poçe të vogla prej balte me cilindra prej bakri që mund të jenë përdorur në elektropjata prej ari mbi mjete argjendi. Kur bashkohen, mund të prodhojnë rreth 4 volt eletricitet. Bateria e gjetur daton rreth 2000 vjet më parë.

Sidoqoftë, siç edhe e kemi diskutuar më parë, këto arkifakte ishin jashtë logjikës so sotme. Thjeshtë nuk ka kuptim që të kenë ekzistuar përpara 2000 vjetësh. Për shumë njerëz zbulimi i Kogin nuk u prit mirë, kështu që qëllimi i baterisë mbetet një mister.
5 zbulime të pabesueshme rreth Kujdesit Shëndetësorë në Lashtësi 5 zbulime të pabesueshme rreth Kujdesit Shëndetësorë në Lashtësi Reviewed by Marion Mardodaj on 3/21/2015 11:30:00 AM Rating: 5
Loading...
Powered by Blogger.