Si e Vendos Truri se Çfarë Duhet të Mësojë

Si e Vendos Truri se Çfarë Duhet të Mësojë

 Në mënyrë që të mësojë për botën, një kafshë duhet të bëjë më shumë se thjeshtë t'u kushtojë vëmendje gjërave përeth. Duhet gjithashtu të mësojë se cilat shenja, tinguj, dhe ndjesi të ambjentit të caktuar janë më të rëndësishme dhe të monitorojë se si ndryshon kjo rëndësi me kalimin e kohës. Por sërish, mbetet mister fakti se si njerëzit dhe kafshët i gjurmojnë këto dejate.

Në shkrimin e biologëve të Stanford-it  për revistën Science  më 26 tetor, theksohet se këta biologë zbuluan se si kafshët depërtojnë nëpër detaje. Një pjesë e trurit që njihet si talamusi paraventrikular, ose PVT, shërben si një lloj mbrojtje, duke u siguruar që truri identifikon dhe ndjek gjurmët më të spikatura të një situate. Megjithëse, hulumtimi, i financuar pjesërisht nga Wu Tsai Neuroscience Institute's Neurochoice Initiative, është kufizuar vetëm tek minjtë për momentin, rezultatet mund t'i ndihmojnë një ditë studiuesit të kuptojnë më mirë se si njerëzit mësojnë ose madje ndihmojnë në trajtimin e varësisë nga droga, thotë Xiaoke Chen, një ndihmës profesor i biologjisë.

Si e Vendos Truri se Çfarë Duhet të Mësojë
Xiaoke Chen duke folur për Science
Rezultatet janë një surprizë, tha Chen, pjesërisht për shkak se disa kishin dyshuar nëse talamusi mund të bënte diçka kaq të sofistikuar. "Ne treguam se qelizat talamike luajnë rol shumë të rëndësishëm në përcjelljen e rëndësisë së sjelljes së stimujve, të cilat askush nuk e kishte bërë më parë", tha Chen, i cili është gjithashtu anëtar i Stanford Bio-X dhe i Institutit Wu Tsai Neurosciences.

Vendimi mbi çfarë duhet mësaur

Në formën e tij më themelore, të mësuarit zbret në reagime. Për shembull, nëse keni dhimbje koke dhe merrni një ilaç, presisni që ilaçi të largojë dhimbjen. Nëse kishit të drejtë, do ta merrni sërish atë ilaç herën tjetër kur të keni dhimbje koke. Nëse gabuat, do të provosh diçka tjetër. Psikologët dhe neuroshkencëtarët kanë studiuar gjerësisht këtë aspekt të mësimit dhe madje e kanë gjurmuar atë në pjesë specifike të trurit që përpunojnë reagimet dhe nxisin mësimin.

Megjithatë, kjo pamje e të mësuarit është e paplotë, tha Chen. Edhe në eksperimentet laboratorike relativisht të pakomplikuara, të lëre në jetë në botën reale, njerëzit dhe kafshët e tjera duhet të hamendësojnë se çfarë të mësojnë - në thelb, çfarë është reagimi dhe çfarë është zhurma. Pavarësisht nga kjo nevojë, është një çështje që psikologët dhe neuroshkencëtarët nuk i kanë kushtuar edhe aq vëmendje.

Për të filluar këtë zbulim, Chen dhe kolegët e tij i mësonin minjve të shoqërojnë erërat e veçanta me rezultate të mira dhe të këqija. Një erë sinjalizoi një gllënjkë uji po vinte, ndërsa një tjetër erë sinjalizoi se miu ishte gati për të marrë në fytyrë një fryrje ajri.

Më vonë, studiuesit zëvendësuan fryrjen e ajrit me një goditje të lehtë elektrike - diçka që me sa duket do të nxiste më shumë vëmendje. Ekipi gjeti se neuronet në PVT e gjurmuan atë ndryshim. Gjatë fazës së fryrjes së ajrit, dy të tretat e neuroneve PVT iu përgjigjën të dyja aromave ndërsa një shtesë prej 30 përqind u aktivizua vetëm nga era që sinjalizonte ujin. Me fjalë të tjera, gjatë kësaj faze, PVT iu përgjigj të dy rezultateve, të mira dhe të këqija, por kishte një përgjigje më të madhe ndaj së mirës.

Megjithatë, gjatë fazës së goditjes elektrike, bilanci u zhvendos. Pothuajse të gjithë neuronet PVT iu përgjigjën shokut, ndërsa rreth tre të katërtat e tyre iu përgjigjën rezultateve të mira dhe të këqija.

Një ndryshim i ngjashëm ndodhi kur minjtë ishin mbushur me ujë. Tani që uji kishte më pak rëndësi tek minjtë, PVT ishte më pak i përgjegjshëm ndaj ujit dhe më i përgjegjshëm ndaj frymëmarrjes së ajrit, që do të thotë se ai u bë më i përgjegjshëm ndaj rezultateve të këqija dhe më pak në ato të mira. Të marra së bashku, rezultatet treguan se PVT gjurmonte atë që ishin më të rëndësishme në këtë moment - rezultati ishte i mirë kur ai tejkalonte të këqijat dhe anasjelltas.

Rezultatet tregojnë për disa përfundime më të gjera, thotë Chen. Ndoshta më e rëndësishmja, hulumtuesit e tjerë tani kanë se nga të shohin - PVT - kur duan të studiojnë se si të kushtuarit vëmendje disa detajeve të caktuara, ndikon se si dhe çfarë kafshët mësojnë.

Neuroshkencëtarët gjithashtu tani kanë një mënyrë të re për të kontrolluar të mësuarit, tha Chen. Në eksperimentet shtesë me minj të modifikuar gjenetikisht, në mënyrë që ekipi të mund të kontrollonte aktivitetin PVT me dritë, studiuesit gjetën se mund të pengonin ose përmirësonin të mësuarit - për shembull, mund t'u mësonin minjve më shpejt që një erë nuk mund të sinjalizonte me siguri se po vinte uji ose që një tjetër erë kishte kaluar nga sinjalizimi i ujit për të sinjalizuar një goditje.

Këto rezultate mund të tregojnë mënyra të reja për të moduluar mësimin - në minj, për momentin - duke stimuluar apo shtypur aktivitetin PVT sipas nevojës. Gjithashtu tregojnë, në afat të gjatë, për mënyrat për të ndihmuar në trajtimin e varësisë nga droga, tha Chen, duke ndihmuar të varurit të nxjerrin në pah lidhjen midis marrjes së një droge dhe pasojave të mëvonshme./Oculus News
Si e Vendos Truri se Çfarë Duhet të Mësojë Si e Vendos Truri se Çfarë Duhet të Mësojë Reviewed by Marion Mardodaj on 10/29/2018 03:26:00 PM Rating: 5

Powered by Blogger.