Loading...

Konspiracion apo Rastësi?

Në kulturën popullore, ata që besojnë tek konspiracionet - Kodi Da Vinci, agjentët sekretë etj - janë të prirur të mohojnë konceptin e rastësisë apo të ndryshimit; edhe ngjarjet më të rëndomta mendohet se vijnë me qëllim dhe janë të dizenjuara. Studiuesit sugjerojnë që kjo anësi që është kundër koiçidencës mund të shpjegojë besimet tek konspiracionet në botën e vërtetë. Por studime të reja nga shkencëtarë të psikologjisë në universitetin Fribourg dhe universitetin e Parisit SAint Denis tregojnë të dhëna për një lidhje mes të menduarit në mënyrë konspirative dhe perceptimeve të rendit, dizenjimit dhe qëllimit.

Konspiracion apo Rastësi?
Të dhënat janë publikuar në Psichological Science, një revistë e shoqatës PSychological Science.

"Nuk mund të konfirmojmë hipotezat tona fillestare që tendenca për të refuzuar rastësinë, ose të perceptuarit e rendit dhe kuptimit aty ku ekziston vetëm zhurma, të ketë lidhje me teoritë konsoirative. Megjithëse gjetjet negative nuk janë popullore në revistat shkencore, ne mendojmë se rezultatet tona janë të vlefshme sepse bien në kundërshtim me me një sërë ideshë që çojnë në të menduarit në mënyrë konspirative. Por duke nxjerrë në pah një mekanizëm të thjeshtë konjitiv, ne e reduktojmë mjaftueshëm shpjegimin e teorive të zakonshme konspirativ," thotë studiuesi kryesorë Sebastian Dieguez.

Për të investiguar marrëdhënjet mes besimeve të konspiracioneve dhe perceptimeve të rastësisë, studiuesit kryen tre eksperimente të ndara me disa studentë universitetesh, të cilëve u kërkua të vëzhgonin rezultatet e serive të X-ave dhe O-ve dhe rezultatet e prodhuara prej tyre.

Në eksperimentin e parë, 107 studentëve u tha që disa seri ishin krijuar me monedha të thjeshta, pra rastësorë; u tha se seritë e tjera nuk përfaqësonin një rezultate rastësore, si të dhënat e përllogaritjeve kompjuterike apo fitoret dhe humbjet e një skuadre futbolli. Pjesëmarrësit u njohën me një seri prej 40 vargjesh - për secilën, atyre iu kërkua të rankonin rastësinë e rezultatit nga 1 (krejtësisht rastoësore) në 6 (jo rastësore).

Më tej pjesëmarrësit kompletuan testet, që në fakt lidheshin me besimet e përgjithshme të tyre në lidhje me teoritë e konspiracionit, besimet e tyre në teoritë e konspiracionit, dhe perceptimet e tyre në konspiracion në disa skenare të caktuara.

Rezultatet treguan që përgjigjet e pjesëmarrësve mbi teoritë e konspiracionit kishin lidhje - me fjalë të tjera, pjesëmarrësit që raportuan një besim të fortë mbi teoritë e konsiracionit, ishin të prirur të raportonin edhe lloje të tjera të besimeve konspirative.

Por, studiuesit nuk gjetën ndonjë evidencë që sugjeron se, njerëzit që ishin të prirur të besonin në teoritë e konspiracionit, të ishin gjithashtu të prirur të shihnin qëllimin apo dizenjim tek materialet me të cilat u arritën këto rezultate.

Të njëjtat prirje u evidentuan edhe në eksperimentet e tjera.

"Tani, teoritë konspirative janë të shpërndara dhe rriten pabesueshmërisht shumë shpejt, ndonjëherë vetëm disa minuta pasi ndodh një ngjarje dramatike. Studimet tregojnë që teoritë konspirative ndikojnë në vendimarrjen e shëndetshme, politikën dhe sjelljen e votuesve, në të cilat "flenë" një sërë veprimesh ekstremiste dhe të dhunshme. Studimet tona kontribuojnë për të kuptuar mekanizmin social dhe psikologjik që mundëson lidhjen apo përhapjen e teorive konspirative," thekson Dieguez.     
Konspiracion apo Rastësi? Konspiracion apo Rastësi? Reviewed by Marion Mardodaj on 10/03/2015 11:33:00 AM Rating: 5
Loading...
Powered by Blogger.